Trong những ngày cuối tháng 2 năm 2026, dư luận quốc tế đang đổ dồn sự chú ý vào những chuyển động ngoại giao mới nhất liên quan đến vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Những thông điệp phát đi từ cả Bình Nhưỡng và Washington đang vẽ nên một bức tranh đa chiều, nơi sự sẵn sàng đối thoại đan xen với những điều kiện tiên quyết khắt khe và sự thận trọng chiến lược từ các bên liên quan.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un gặp nhau tại Bàn Môn Điếm năm 2019. [Ảnh=Yonhap News]
Phía Mỹ: Mở đường cho đối thoại không điều kiện và sự kế thừa di sản
Tại Washington, Nhà Trắng đã đưa ra một thông điệp rõ ràng và nhất quán về triển vọng tái khởi động các cuộc đàm phán cấp cao với Triều Tiên.
Theo thông tin từ các quan chức chính phủ Mỹ vào ngày 26 tháng 2, Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì lập trường cởi mở đối với việc đối thoại với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.
Điểm tựa cho lập trường này xuất phát từ những gì Mỹ gọi là "di sản lịch sử" của nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump. Các quan chức Nhà Trắng đã nhắc lại việc ông Trump từng tổ chức ba cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử với Chủ tịch Kim Jong-un, những sự kiện mà Washington tin rằng đã góp phần quan trọng vào việc ổn định tình hình trên bán đảo Triều Tiên vào thời điểm đó. Các cuộc gặp này bao gồm hội nghị thượng đỉnh tại Singapore (tháng 6/2018), Hà Nội (tháng 2/2019) và cuộc gặp không chính thức tại Bàn Môn Điếm (tháng 6/2019).
Mặc dù thể hiện sự linh hoạt trong hình thức tiếp xúc, Washington khẳng định mục tiêu cốt lõi trong chính sách đối ngoại của mình không hề thay đổi.
Việc Mỹ tuyên bố "chính sách đối với Triều Tiên vẫn không biến chuyển" được giới quan sát hiểu là sự khẳng định lại nguyên tắc cơ bản: Mỹ vẫn kiên trì theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên. Điều này cho thấy Mỹ đang cố gắng tách biệt giữa "phương thức tiếp cận" (đối thoại không điều kiện) và "mục tiêu cuối cùng" (phi hạt nhân hóa) để tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao mới.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cũng bày tỏ sự coi trọng đối với Thỏa thuận Singapore năm 2018. Theo ghi nhận của các quan chức Hàn Quốc sau các buổi làm việc tại Mỹ, nhiều nhân vật trong chính quyền Trump 2.0 vẫn đánh giá cao giá trị và ý nghĩa của những cam kết tại Singapore, bao gồm việc thiết lập quan hệ Mỹ - Triều mới và nỗ lực xây dựng cơ chế hòa bình lâu dài.
Phía Triều Tiên: Sự cứng rắn có điều kiện và tham vọng hạt nhân
Trái ngược với thông điệp "không điều kiện" từ Washington, Bình Nhưỡng thông qua Đại hội Đảng Lao động lần thứ 9 đã đưa ra một lộ trình tiếp cận mang tính điều kiện rõ rệt.
Chủ tịch Kim Jong-un, trong báo cáo tổng kết công tác đảng diễn ra từ ngày 20 đến 21 tháng 2, đã khẳng định quan điểm "lấy cứng rắn đáp trả cứng rắn" là nền tảng trong chính sách đối ngoại với Mỹ.
Dẫu vậy, Bình Nhưỡng không hoàn toàn đóng sập cánh cửa ngoại giao. Ông Kim Jong-un tuyên bố rằng Triều Tiên "không có lý do gì để không giữ quan hệ tốt đẹp với Mỹ" nếu Washington đáp ứng hai yêu cầu mang tính sống còn đối với họ:
- Thừa nhận vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân của Triều Tiên: Đây là bước ngoặt lớn trong yêu sách của Bình Nhưỡng, khi họ muốn thế giới, đặc biệt là Mỹ, phải chấp nhận thực tế về năng lực hạt nhân hiện có của mình như một điều kiện cho mọi cuộc đàm phán.
- Từ bỏ chính sách thù địch: Triều Tiên yêu cầu Mỹ phải có những hành động thực chất để chứng minh việc chấm dứt các biện pháp trừng phạt và gây áp lực mà Bình Nhưỡng coi là đe dọa đến sự tồn vong của chế độ.
Bên cạnh đó, thái độ của Triều Tiên đối với Hàn Quốc cũng chứng kiến một sự dịch chuyển tiêu cực sâu sắc. Ông Kim Jong-un đã đưa ra tuyên bố gay gắt khi loại Hàn Quốc ra khỏi phạm vi "đồng bào" và coi Seoul là "kẻ thù vĩnh viễn". Điều này tạo ra một bối cảnh phức tạp cho các nỗ lực trung gian của Hàn Quốc, khi Bình Nhưỡng dường như đang cố gắng cô lập Seoul trong các tiến trình đàm phán với Washington.
Thực tế ngoại giao: Khoảng cách giữa tuyên bố và hành động
Bất chấp những tuyên bố mang tính biểu tượng từ cả hai phía, các báo cáo thực tế từ giới ngoại giao cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng và thực thi.
Theo ông Jeong Yeon-doo, Đặc phái viên về vấn đề hạt nhân của Chính phủ Hàn Quốc sau chuyến thăm Mỹ vào cuối tháng 2, hiện tại "không có tin tức mới nào về các cuộc tiếp xúc cấp làm việc" giữa Mỹ và Triều Tiên.
Mặc dù các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ như bà Allison Hooker (Thứ trưởng Chính trị) được ghi nhận là đang tích cực tham gia vào các hồ sơ liên quan đến bán đảo Triều Tiên, nhưng dường như Washington vẫn chưa có một "kế hoạch cụ thể" nào cho các bước tiếp theo.
Cảm nhận chung từ giới ngoại giao Hàn Quốc là phía Mỹ hiện đang ở trạng thái "sẵn sàng đối thoại" hơn là "chuẩn bị hành động". Điều này có thể hiểu là Mỹ đang đợi một tín hiệu phản hồi thực chất hơn từ phía Triều Tiên trước khi đưa ra các bước đi cụ thể.
Một điểm đáng chú ý khác là sự khác biệt trong nhận thức về khái niệm "phi hạt nhân hóa".
Trong khi Mỹ và Hàn Quốc vẫn sử dụng thuật ngữ "phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên" thì phía Triều Tiên trong quá khứ thường ưu tiên cụm từ "phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên", một khái niệm bao hàm cả việc rút các khí tài chiến lược của Mỹ ra khỏi khu vực lân cận. Sự mập mờ trong thuật ngữ này từng được chấp nhận để duy trì động lực đàm phán, nhưng hiện tại nó đang trở thành một rào cản trong việc xác định mục tiêu chung thực chất.
Triển vọng và vai trò của các bên liên quan
Giới ngoại giao đang đổ dồn sự chú ý vào chuyến thăm Trung Quốc dự kiến diễn ra vào cuối tháng 3 đến đầu tháng 4 của Tổng thống Trump. Đây được coi là một "cửa sổ cơ hội" quan trọng để các kênh liên lạc Mỹ - Triều có thể được kích hoạt trở lại thông qua vai trò trung gian của Bắc Kinh. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có dấu hiệu rõ rệt nào về việc chuẩn bị cho một cuộc tiếp xúc cấp cao trong dịp này.
Về phía Hàn Quốc, Chính phủ Seoul vẫn đang nỗ lực đóng vai trò "người dẫn nhịp" (pacemaker) để hỗ trợ việc sớm nối lại đối thoại Mỹ - Triều.
Đặc phái viên Jeong Yeon-doo khẳng định Hàn Quốc sẽ tiếp tục duy trì nỗ lực giảm bớt căng thẳng và xây dựng lòng tin Nam - Bắc với một tầm nhìn dài hạn, mặc dù thừa nhận rằng các tuyên bố cứng rắn gần đây của ông Kim Jong-un đối với Seoul nằm ngoài dự tính ban đầu của họ.
Cần lưu ý rằng, theo các nguồn tin ngoại giao, phía Mỹ vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ công nhận Triều Tiên là quốc gia hạt nhân hay thay đổi các nguyên tắc cơ bản về phi hạt nhân hóa để đổi lấy đối thoại. Điều này cho thấy một thế giằng co chiến lược: Triều Tiên ra điều kiện để đối thoại, trong khi Mỹ mời gọi đối thoại để thảo luận về chính những điều kiện đó.
Tình hình bán đảo Triều Tiên vào đầu năm 2026 đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Một mặt, sự trở lại của phong cách ngoại giao trực tiếp, mang đậm dấu ấn cá nhân của Tổng thống Trump mở ra khả năng về những bước đột phá không ngờ tới. Mặt khác, sự kiên định của Triều Tiên trong mục tiêu sở hữu hạt nhân và những yêu sách ngày càng cao về vị thế đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với trật tự phi phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Khoảng thời gian từ nay đến tháng 4 năm 2026 sẽ là giai đoạn then chốt để kiểm chứng liệu các tuyên bố "cởi mở" của Washington và "thiện chí có điều kiện" của Bình Nhưỡng có thể chuyển hóa thành các hành động ngoại giao thực chất, hay sẽ chỉ dừng lại ở những đòn tâm lý chiến trong một cuộc bế tắc chiến lược kéo dài.