Tại sao công bằng và công lý biến mất trong hệ thống tư pháp?

[Chú thích của biên tập viên] Các cuộc thảo luận về hệ thống tư pháp hình sự đang tiếp tục, cùng với đó là những vấn đề về các tiêu chuẩn và thực tiễn đã tồn tại lâu dài trong ngành luật. Mặc dù có những thay đổi rõ rệt trong hệ thống, nhưng quá trình hoạt động thực tế và tác động của nó vẫn chưa được xem xét đầy đủ.
 

Loạt bài này không nhằm đánh giá đúng sai của từng hệ thống hay luật pháp, mà là theo dõi thực tế đã tích lũy trong hệ thống pháp lý từ công tố, tòa án đến luật sư. Quá trình này có thể là một tham khảo để hiểu rõ hơn về sự thay đổi của hệ thống.

 Trong quy trình tư pháp hình sự, luật sư là lá chắn cuối cùng cho bị cáo. Họ điều chỉnh lời khai và chứng cứ trong giai đoạn điều tra, và sắp xếp các vấn đề pháp lý trong phiên tòa. Sự hỗ trợ của luật sư được pháp luật bảo đảm, nhưng mức độ hỗ trợ có thể khác nhau tùy từng vụ án.

Năm 2009, hệ thống trường luật được giới thiệu với mục tiêu tăng số lượng luật sư để cải thiện khả năng tiếp cận của người dân. Mỗi năm có khoảng 1.500 luật sư mới ra trường, làm tăng nhanh số lượng luật sư. Tuy nhiên, sự cạnh tranh cũng trở nên khốc liệt hơn.
 

Khi cạnh tranh gia tăng, các vụ án trở thành đối tượng lựa chọn. Tính chất, độ khó, thời gian dự kiến và điều kiện nhận vụ án là những yếu tố quyết định. Sự chuyên môn và kinh nghiệm là tiêu chí quan trọng, nhưng việc lựa chọn và mức độ tham gia vào vụ án phụ thuộc vào từng văn phòng luật. Dịch vụ pháp lý vừa thuộc lĩnh vực công cộng, vừa thuộc thị trường.
 

Quy trình hình sự đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ đầu. Cách thức và thời điểm xác định hướng lời khai, cách phản ứng với việc tạm giam có thể ảnh hưởng đến diễn biến phiên tòa. Sự chuẩn bị đầy đủ từ đầu có thể tạo ra sự khác biệt trong kết quả, dù không thể khẳng định chắc chắn.
 

Hệ thống luật sư công được thiết lập để giảm bớt sự chênh lệch này. Nhà nước chỉ định luật sư cho bị cáo đáp ứng điều kiện nhất định. Tuy nhiên, vẫn có ý kiến cho rằng số lượng vụ án và thời gian hạn chế là thách thức lớn. Khoảng cách giữa mục tiêu của hệ thống và thực tế vẫn là vấn đề cần giải quyết.
 

Trong thị trường tư nhân, kinh nghiệm và danh tiếng là lợi thế cạnh tranh. Kinh nghiệm làm việc tại cơ quan điều tra hoặc tòa án, thành công trong lĩnh vực cụ thể là cơ sở để tạo dựng niềm tin. Những nơi có nhiều vụ án thường tiếp tục nhận thêm nhiều vụ án khác. Vai trò của luật sư không chỉ dừng lại ở việc phòng vệ mà còn mở rộng đến việc tạo ra kỳ vọng về kết quả.
 

Đạo đức nghề nghiệp của luật sư yêu cầu đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu. Tuy nhiên, trong môi trường cạnh tranh gay gắt, vụ án trở thành đối tượng công việc. Thái độ và mức độ tham gia vào vụ án phụ thuộc vào điều kiện và quyết định của văn phòng luật. Mặc dù không thể khẳng định đạo đức nghề nghiệp bị lung lay, nhưng lý do thị trường chi phối quyết định là điều đáng lưu ý.
 

Mặc dù ngưỡng cửa dịch vụ pháp lý đã được hạ thấp, nhưng điều kiện tham gia phòng vệ không đồng đều. Số lượng luật sư tăng nhưng chất lượng phòng vệ có đồng đều hay không vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.
 

Quy trình tư pháp hình sự là sự tiếp nối của điều tra, xét xử và phòng vệ. Nếu mức độ chuẩn bị khác nhau ở một giai đoạn, các giai đoạn sau cũng có thể bị ảnh hưởng. Phòng vệ là quyền lợi, và việc kiểm tra cách quyền này được thực hiện trên thực tế không phải là chỉ trích một ngành nghề cụ thể, mà là đặt câu hỏi về niềm tin vào toàn bộ hệ thống pháp lý.